ปี 1999 เดวิด ดันนิง และจัสติน ครูเกอร์ จากมหาวิทยาลัยคอร์เนล ตีพิมพ์งานวิจัยชื่อ "Unskilled and Unaware of It" ซึ่งกลายเป็นหนึ่งในงานจิตวิทยาที่คนอ้างถึงมากที่สุด
การทดลองที่เป็นต้นเรื่อง
พวกเขาให้นักศึกษาทำแบบทดสอบหลายแบบ ทั้งไวยากรณ์ ตรรกศาสตร์ และการประเมินว่าอะไรตลก จากนั้นถามว่าคิดว่าตัวเองทำได้ที่เปอร์เซ็นไทล์เท่าไรเทียบกับคนอื่น
ผลคือกลุ่มที่ทำคะแนนได้ต่ำสุด ประเมินตัวเองไว้สูงเกินจริงมากที่สุด หลายคนคิดว่าตัวเองอยู่เหนือค่าเฉลี่ย ในขณะที่กลุ่มที่ทำได้ดีที่สุดกลับประเมินตัวเองต่ำกว่าความเป็นจริง
คำอธิบายที่ตรงประเด็นที่สุด
หัวใจของเรื่องนี้คือ ความรู้ที่ต้องใช้เพื่อทำอะไรให้เก่ง เป็นความรู้ชุดเดียวกับที่ต้องใช้เพื่อรู้ว่าตัวเองยังไม่เก่ง
คนที่ไม่รู้ไวยากรณ์ ก็ย่อมไม่รู้ว่าประโยคที่ตัวเองเขียนผิดตรงไหน เขาจึงไม่มีเครื่องมือในมือเลยที่จะเห็นช่องว่างของตัวเอง
ส่วนคนที่เก่งจริงมักประเมินตัวเองต่ำจากเหตุผลต่างกัน คือเขาเห็นความซับซ้อนของเรื่องนั้นมากพอที่จะรู้ว่ายังมีอะไรที่ไม่รู้อีกเยอะ และมักเผลอคิดว่าเรื่องที่ตัวเองทำได้ง่ายๆ คนอื่นก็ทำได้เหมือนกัน
เรื่องเล่าที่จุดประกายงานวิจัยนี้
ปี 1995 ชายชื่อแมคอาเธอร์ วีลเลอร์ ปล้นธนาคารสองแห่งกลางวันแสกๆ โดยทาน้ำมะนาวบนหน้า เพราะเชื่อว่าน้ำมะนาวใช้เขียนหมึกล่องหนได้ ดังนั้นหน้าเขาก็ต้องล่องหนจากกล้องวงจรปิดด้วย
เมื่อถูกจับ เขางงจริงๆ ว่าทำไมกล้องจับภาพได้ ข่าวนี้ทำให้ดันนิงเริ่มสนใจคำถามว่า คนที่บกพร่องรู้ตัวไหมว่าตัวเองบกพร่อง
ข้อควรรู้ที่คนมักเล่าไม่ครบ
เรื่องนี้ถูกใช้ผิดบ่อยมากในสองแบบ
แบบแรกคือใช้เป็นคำด่าคนอื่นว่า "โดน Dunning-Kruger" ซึ่งขัดกับสาระของงานวิจัยเอง เพราะบทเรียนหลักคือทุกคนรวมทั้งตัวเราต่างมีจุดที่มองไม่เห็นความไม่รู้ของตัวเอง
แบบที่สองคือมีนักสถิติหลายกลุ่มโต้แย้งว่ารูปกราฟที่เห็นอาจเกิดจากผลทางสถิติที่เรียกว่าการถดถอยเข้าสู่ค่ากลาง คือคนมักเดาว่าตัวเองอยู่ราวๆ ค่าเฉลี่ยเสมอ ทำให้คนคะแนนต่ำดูประเมินสูงเกิน และคนคะแนนสูงดูประเมินต่ำเกินโดยอัตโนมัติ ข้อถกเถียงนี้ยังไม่จบ
ใช้ประโยชน์ได้อย่างไร
- เวลาเริ่มเรียนอะไรใหม่ ช่วงที่รู้สึกว่า "ง่ายจัง เข้าใจหมดแล้ว" มักเป็นช่วงที่รู้น้อยที่สุด
- ความมั่นใจไม่ใช่หลักฐานของความสามารถ ทั้งของคนอื่นและของเรา
- ถามหาผลตรวจสอบจากภายนอกเสมอ เช่น ให้คนที่เก่งกว่าตรวจงาน หรือวัดผลด้วยตัวเลข
- ถ้าเจอคนพูดเรื่องยากด้วยความมั่นใจสูงและไม่ยอมรับข้อจำกัดใดๆ ให้เพิ่มความระมัดระวัง ผู้เชี่ยวชาญจริงมักพูดว่า "ขึ้นอยู่กับ" บ่อยกว่า
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกกันเลย