ริดสีดวงทวาร อาการ สาเหตุ และวิธีดูแลตัวเองให้อาการดีขึ้น ไม่ต้องผ่าตัด

ริดสีดวงทวารเป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อยมาก แต่หลายคนอายที่จะพูดถึงหรือไปพบแพทย์ ทำให้ปล่อยไว้จนอาการหนักขึ้น จริงๆ แล้วริดสีดวงในระยะแรกดูแลให้ดีขึ้นได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องผ่าตัด ถ้าเราเข้าใจสาเหตุและปรับพฤติกรรมให้ถูก วันนี้เรามาทำความรู้จักริดสีดวงทวาร ทั้งอาการ สาเหตุ และวิธีดูแลตัวเองกัน

ริดสีดวงทวารคืออะไร

ริดสีดวงทวารคือภาวะที่หลอดเลือดบริเวณทวารหนักบวมพองและโป่งออก แบ่งเป็นริดสีดวงภายในที่อยู่ลึกในทวารและริดสีดวงภายนอกที่คลำได้บริเวณปากทวาร เกิดจากการที่หลอดเลือดตรงนั้นถูกกดดันและเบ่งบ่อยจนขยายตัว เป็นภาวะที่พบได้ทั่วไปและไม่ใช่เรื่องน่ากลัว ถ้าดูแลตั้งแต่เนิ่นๆ

อาการที่บอกว่าเป็นริดสีดวง

อาการที่พบบ่อยคือมีเลือดสีแดงสดออกมาเวลาถ่ายอุจจาระ โดยมักไม่เจ็บในริดสีดวงภายใน ส่วนริดสีดวงภายนอกอาจมีติ่งเนื้อยื่นออกมา เจ็บ คัน หรือระคายเคืองบริเวณทวาร บางคนรู้สึกถ่ายไม่สุดหรือมีก้อนโผล่ออกมาเวลาเบ่ง ถ้ามีเลือดออกควรสังเกตอาการและไม่ควรนิ่งนอนใจ

ริดสีดวงเกิดจากอะไร

สาเหตุหลักคือการเพิ่มแรงดันบริเวณทวารหนักเป็นประจำ ที่พบบ่อยคือท้องผูกและการเบ่งถ่ายแรงๆ การนั่งถ่ายนานเกินไป การนั่งทำงานนานๆ ไม่ค่อยขยับตัว กินผักผลไม้และดื่มน้ำน้อย รวมถึงการตั้งครรภ์และน้ำหนักตัวมาก ปัจจัยเหล่านี้ล้วนทำให้หลอดเลือดบริเวณทวารรับแรงกดจนโป่งพอง

กินไฟเบอร์และดื่มน้ำให้พอ

หัวใจของการดูแลริดสีดวงคือทำให้อุจจาระนิ่ม ถ่ายง่าย ไม่ต้องเบ่ง การกินผัก ผลไม้ และธัญพืชที่มีกากใยสูง ควบคู่กับการดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวัน ช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานดีและลดอาการท้องผูก เมื่อไม่ต้องเบ่งแรง แรงกดบริเวณทวารก็ลดลง อาการริดสีดวงจึงค่อยๆ ดีขึ้น

ปรับพฤติกรรมการขับถ่าย

ควรถ่ายเมื่อรู้สึกปวด ไม่กลั้นไว้นานเพราะทำให้อุจจาระแข็ง อย่านั่งถ่ายนานหรือเล่นมือถือในห้องน้ำ เพราะการนั่งนานเพิ่มแรงกดบริเวณทวาร หลังถ่ายควรทำความสะอาดให้เบามือ การนั่งแช่น้ำอุ่นบริเวณก้นวันละสองสามครั้งช่วยลดอาการบวมและเจ็บได้ดี เป็นวิธีบรรเทาที่ทำง่ายที่บ้าน

ขยับตัวและหลีกเลี่ยงการนั่งนาน

การนั่งนานๆ โดยเฉพาะคนทำงานออฟฟิศ เพิ่มแรงกดบริเวณทวารและทำให้เลือดคั่ง ลองลุกขึ้นเดินหรือขยับตัวทุกชั่วโมง ออกกำลังกายเบาๆ สม่ำเสมอช่วยให้ระบบขับถ่ายและการไหลเวียนเลือดดีขึ้น การเคลื่อนไหวร่างกายเป็นประจำจึงเป็นทั้งการป้องกันและบรรเทาริดสีดวงไปในตัว

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ถ้าดูแลตัวเองแล้วอาการไม่ดีขึ้น มีเลือดออกมาก ปวดรุนแรง มีก้อนโผล่ที่ดันกลับไม่ได้ หรือถ่ายเป็นเลือดร่วมกับน้ำหนักลด ควรไปพบแพทย์ เพราะเลือดออกทางทวารอาจมาจากสาเหตุอื่นที่ต้องตรวจให้แน่ใจ แพทย์มีวิธีรักษาหลายแบบตั้งแต่ยาไปจนถึงหัตถการ ไม่ต้องอายที่จะปรึกษาเพื่อความปลอดภัย

สรุป

ริดสีดวงทวารเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ดูแลได้ตั้งแต่ระยะแรกโดยไม่ต้องผ่าตัด หัวใจคือทำให้ถ่ายง่ายไม่ต้องเบ่ง ด้วยการกินไฟเบอร์ ดื่มน้ำให้พอ ไม่นั่งถ่ายนาน ขยับตัวบ่อยๆ และนั่งแช่น้ำอุ่นเมื่อมีอาการ ค่อยๆ ปรับพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอแล้วอาการจะดีขึ้น หากอาการรุนแรงหรือมีเลือดออกมาก อย่าอายที่จะพบแพทย์ เพราะการตรวจให้แน่ใจคือทางที่ปลอดภัยที่สุดครับ