สถานีอวกาศ ISS โคจรรอบโลก 90 นาที — นักบินอวกาศเห็นพระอาทิตย์ขึ้น 16 ครั้งต่อวัน

สถานีอวกาศนานาชาติโคจรอยู่สูงจากพื้นโลกราว 400 กิโลเมตร ด้วยความเร็วราว 28,000 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หรือประมาณ 7.7 กิโลเมตรต่อวินาที

ที่ความเร็วนั้น มันวิ่งครบรอบโลกในเวลาราว 90 นาที เท่ากับ 16 รอบต่อวัน และนักบินอวกาศบนสถานีเห็นพระอาทิตย์ขึ้นและตกวันละ 16 ครั้ง

กลางวันกลางคืนละ 45 นาที

เมื่อรอบหนึ่งใช้เวลา 90 นาที ช่วงที่อยู่ในเงาโลกกับช่วงที่ได้รับแสงจึงยาวราว 45 นาทีเท่าๆ กัน

ผลกระทบต่อร่างกายมีจริง เพราะนาฬิกาชีวภาพของคนอาศัยแสงเป็นตัวตั้ง ทีมภารกิจจึงตั้งเวลาบนสถานีตามเวลามาตรฐาน UTC และควบคุมแสงในห้องพักให้เลียนแบบวันกลางคืนบนโลก นักบินอวกาศส่วนใหญ่ต้องใส่ผ้าปิดตาและใช้ตารางเวลาที่เข้มงวดจึงจะนอนหลับได้ดี

ไม่ใช่ว่า "ไม่มีแรงโน้มถ่วง"

ที่ความสูง 400 กิโลเมตร แรงโน้มถ่วงโลกยังแรงราว 90% ของที่พื้นดิน ภาวะที่ของลอยได้ไม่ได้เกิดจากการหลุดพ้นแรงโน้มถ่วง

สิ่งที่เกิดขึ้นคือสถานีทั้งหลังกำลังตกลงสู่โลกอยู่ตลอดเวลา แต่ความเร็วในแนวข้างมากพอที่ผิวโลกจะโค้งหนีไปได้เท่ากับที่มันตก จึงตกไม่ถึงพื้น เรียกว่าการตกอย่างอิสระ ทุกอย่างในสถานีตกด้วยอัตราเดียวกันหมด คนจึงลอยเทียบกับผนัง คำที่ถูกต้องกว่าคือ microgravity ไม่ใช่ zero gravity

ขนาดและอายุของโครงการ

• กว้างยาวใกล้เคียงสนามฟุตบอล น้ำหนักราว 420 ตัน
• ประกอบขึ้นในวงโคจรทีละส่วน เริ่มปี 1998 ใช้เที่ยวบินขนส่งหลายสิบเที่ยว
• มีมนุษย์อยู่ต่อเนื่องไม่เคยว่างเว้นตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2000 นับถึงปีนี้ก็กว่า 25 ปี
• เป็นความร่วมมือของหลายชาติ ทั้งสหรัฐ รัสเซีย ยุโรป ญี่ปุ่น และแคนาดา
• ต้องจุดเครื่องยนต์ยกวงโคจรเป็นระยะ เพราะบรรยากาศบางๆ ที่ระดับนั้นยังฉุดให้ตกลงเรื่อยๆ

เกร็ดที่คนไม่ค่อยรู้

• มองเห็นด้วยตาเปล่าจากพื้นโลกได้ เป็นจุดสว่างไม่กระพริบเคลื่อนที่เร็ว มีเว็บและแอปบอกเวลาที่มันจะผ่านเหนือบ้านเรา
• เพราะเคลื่อนที่เร็วกว่าเราตามทฤษฎีสัมพัทธภาพ นาฬิกาบนสถานีจึงเดินช้ากว่านาฬิกาบนพื้นโลกเล็กน้อย ระดับเสี้ยววินาทีต่อปี
• นักบินอวกาศต้องออกกำลังกายวันละราวสองชั่วโมง เพราะในภาวะไร้น้ำหนัก กล้ามเนื้อและกระดูกเสื่อมเร็วมาก
• น้ำบนสถานีถูกรีไซเคิลกลับมาใช้ใหม่ รวมทั้งไอน้ำจากลมหายใจและปัสสาวะ ในอัตราสูงกว่า 90%