ดาวศุกร์หมุนรอบตัวเองนานกว่าโคจรรอบดวงอาทิตย์ — และดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันตก

ในระบบสุริยะมีดาวเคราะห์หนึ่งดวงที่ "หนึ่งวัน" ยาวกว่า "หนึ่งปี" ของตัวเอง นั่นคือดาวศุกร์ และเหตุผลไม่ใช่ความผิดพลาดในการวัด แต่เป็นเรื่องจริงที่แปลกจนน่าสนใจ

ตัวเลขที่ทำให้สับสน

• หมุนรอบตัวเองหนึ่งรอบ (เทียบกับดาวฤกษ์พื้นหลัง) ใช้เวลา 243 วันโลก
• โคจรรอบดวงอาทิตย์ครบหนึ่งรอบ ใช้เวลา 225 วันโลก

ดังนั้นถ้านับวันแบบดาราศาสตร์ วันของดาวศุกร์ยาวกว่าปีของมันจริง

แต่มีจุดที่หลายคนพลาด ถ้านับ "วัน" แบบที่เราใช้ในชีวิตจริง คือจากพระอาทิตย์ขึ้นถึงขึ้นอีกครั้ง จะได้ราว 117 วันโลกเท่านั้น เพราะการหมุนสวนทางกับการโคจรทำให้ดวงอาทิตย์เคลื่อนผ่านฟ้าเร็วกว่าที่คิด เท่ากับหนึ่งปีของดาวศุกร์มีพระอาทิตย์ขึ้นประมาณสองครั้ง

หมุนย้อนทาง ดวงอาทิตย์จึงขึ้นทางตะวันตก

ดาวเคราะห์เกือบทุกดวงหมุนไปทางเดียวกัน แต่ดาวศุกร์หมุนสวนทาง เรียกว่า retrograde rotation ผลคือถ้ายืนบนดาวศุกร์แล้วมองท้องฟ้าได้ จะเห็นดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันตกและตกทางทิศตะวันออก

สมมติฐานที่นักวิทยาศาสตร์ให้น้ำหนักมีสองทาง ทางหนึ่งคือถูกวัตถุขนาดใหญ่พุ่งชนในอดีตจนพลิกหรือหยุดการหมุนเดิม อีกทางคือแรงบิดจากบรรยากาศที่หนามหาศาลรวมกับแรงดึงจากดวงอาทิตย์ ค่อยๆ ทำให้การหมุนกลับทางในช่วงเวลาหลายพันล้านปี ยังไม่มีข้อสรุปที่แน่นอน

ที่จริงต้องยืนไม่ได้เลย

แม้จะขนาดใกล้เคียงโลกจนถูกเรียกว่าดาวเคราะห์แฝด สภาพพื้นผิวต่างกันสุดขั้ว

• อุณหภูมิพื้นผิวราว 465 องศาเซลเซียส ร้อนกว่าดาวพุธที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์กว่า เพราะบรรยากาศคาร์บอนไดออกไซด์หนาทึบกักความร้อนไว้
• ความดันบรรยากาศราว 92 เท่าของโลก เทียบเท่ากับดำน้ำลึกราว 900 เมตร
• มีเมฆกรดซัลฟิวริกปกคลุมทั้งดวง และมีฝนกรดที่ระเหยหายก่อนถึงพื้น
• ยานโซเวียตในโครงการเวเนราที่ลงจอดสำเร็จ ส่งภาพกลับได้เพียงราวหนึ่งชั่วโมงก่อนถูกบดขยี้และหลอมละลาย

บทเรียนที่ดาวศุกร์ให้เรา

ดาวศุกร์ถูกใช้เป็นกรณีศึกษาของภาวะเรือนกระจกที่เลยจุดหวนกลับ นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าในอดีตอันไกลโพ้นมันอาจมีมหาสมุทร แต่เมื่อน้ำระเหยกลายเป็นไอที่กักความร้อนเพิ่ม วงจรก็ยิ่งเร่งตัวเองจนกลายเป็นสภาพทุกวันนี้ เป็นภาพเตือนที่ชัดเจนที่สุดในระบบสุริยะ