ปลูกตะไคร้และข่าในกระถาง สมุนไพรครัวปลูกครั้งเดียวได้ใช้ยาว ดูแลง่ายมือใหม่ก็ทำได้

ตะไคร้และข่าเป็นสมุนไพรครัวคู่บ้านคนไทยที่ใช้แทบทุกเมนู ทั้งต้มยำ แกง และน้ำสมุนไพร ถ้าต้องซื้อทุกครั้งก็เสียเงินและบางทีก็ไม่สดเท่าที่ควร ข่าวดีคือทั้งสองอย่างนี้ปลูกง่ายมาก แค่มีกระถางและพื้นที่เล็กๆ ก็ปลูกไว้เก็บใช้เองได้ ปลูกครั้งเดียวดูแลไม่ยากก็เก็บใช้ได้ยาวนาน ประหยัดและสะดวก วันนี้เรามาดูวิธีปลูกตะไคร้และข่าในกระถางแบบละเอียด ที่แม้แต่มือใหม่ที่ไม่เคยปลูกอะไรมาก่อนก็ทำตามได้

เตรียมกระถางและดินให้พร้อม

ตะไคร้และข่าชอบดินร่วนที่ระบายน้ำดี ควรเลือกกระถางที่มีขนาดพอสมควรและมีรูระบายน้ำ เพราะรากของทั้งสองจะขยายเป็นกอ ผสมดินปลูกกับปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักเพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ ข่าต้องการกระถางที่ลึกหน่อยเพราะเหง้าจะเจริญลงในดิน ส่วนตะไคร้ไม่ต้องการความลึกมากแต่ต้องการพื้นที่ให้แตกกอ การเตรียมดินและกระถางที่เหมาะสมตั้งแต่แรกช่วยให้ต้นเจริญเติบโตดีและเก็บเกี่ยวได้นาน

วิธีปลูกตะไคร้จากต้นที่ซื้อมา

ตะไคร้ปลูกง่ายมากจากต้นที่ซื้อมาจากตลาด เลือกต้นที่ยังมีโคนติดรากหรือดูอวบสมบูรณ์ นำมาแช่น้ำในแก้วโดยให้โคนจมน้ำประมาณหนึ่งสัปดาห์ รากจะเริ่มงอกออกมา เมื่อรากยาวพอก็นำไปปลูกลงกระถางที่เตรียมไว้ กลบดินให้มิดโคน รดน้ำให้ชุ่ม วางไว้ในที่ที่โดนแดด ไม่นานตะไคร้จะแตกใบและขยายเป็นกอ วิธีนี้ประหยัดและได้ผลดี เพราะได้ต้นพันธุ์ฟรีจากตะไคร้ที่ซื้อมาทำอาหารนั่นเอง

วิธีปลูกข่าจากเหง้า

ข่าปลูกจากเหง้าที่มีตางอก เลือกเหง้าข่าที่สมบูรณ์ มีตาสีชมพูหรือหน่อเล็กๆ โผล่ออกมา นำไปวางบนดินในกระถางแล้วกลบดินบางๆ ให้ตาหงายขึ้น รดน้ำให้ชุ่มแต่อย่าให้แฉะจนเกินไป วางกระถางในที่ที่ได้รับแสงรำไรถึงแดดจัด ข่าจะค่อยๆ แตกหน่อและเจริญขึ้นมา ข่าเป็นพืชที่ทนและดูแลง่าย ไม่ค่อยมีโรคแมลงรบกวน เมื่อปลูกไปสักระยะเหง้าจะขยายเต็มกระถาง พร้อมให้เราขุดมาใช้ทำอาหารได้เรื่อยๆ

การดูแลรดน้ำและให้ปุ๋ย

ทั้งตะไคร้และข่าชอบความชื้นแต่ไม่ชอบน้ำขัง ควรรดน้ำสม่ำเสมอวันละครั้งในช่วงเช้าหรือเย็น โดยเฉพาะหน้าร้อนที่ดินแห้งเร็ว แต่ระวังอย่าให้น้ำท่วมขังจนรากเน่า ทุกหนึ่งถึงสองเดือนควรเติมปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักเพื่อบำรุงดิน จะช่วยให้ต้นเจริญงามและแตกกอดี ทั้งสองอย่างนี้ดูแลไม่ยุ่งยาก ไม่ต้องพ่นยาหรือดูแลพิถีพิถัน เหมาะกับคนที่ไม่มีเวลามาก ขอแค่รดน้ำสม่ำเสมอและให้แดดพอเพียงก็เติบโตได้ดีแล้ว

การเก็บเกี่ยวและขยายพันธุ์ต่อ

ตะไคร้เก็บเกี่ยวได้เมื่อกอเจริญเต็มที่ ประมาณสามถึงสี่เดือนหลังปลูก โดยเลือกตัดต้นที่แก่ที่โคนกอ ปล่อยต้นอ่อนไว้ให้โตต่อ ส่วนข่าใช้เวลานานกว่าประมาณหกเดือนขึ้นไปจึงจะได้เหง้าที่สมบูรณ์ เวลาใช้ก็ขุดเฉพาะส่วนที่ต้องการแล้วกลบดินกลับ ต้นจะเจริญต่อได้ ทั้งสองอย่างขยายพันธุ์ง่ายด้วยการแยกกอหรือแยกเหง้าไปปลูกในกระถางใหม่ ทำให้เราปลูกครั้งเดียวก็มีสมุนไพรไว้ใช้ไม่ขาดและยังแบ่งปันให้เพื่อนบ้านได้อีกด้วย

สรุป

การปลูกตะไคร้และข่าในกระถางเป็นเรื่องง่ายที่ใครก็ทำได้ แม้มีพื้นที่จำกัด เริ่มจากเตรียมกระถางและดินที่ระบายน้ำดี ปลูกตะไคร้จากต้นที่แช่น้ำจนออกราก และปลูกข่าจากเหง้าที่มีตางอก ดูแลด้วยการรดน้ำสม่ำเสมอ ให้แดดพอเพียง และเติมปุ๋ยเป็นระยะ ไม่นานก็มีสมุนไพรสดไว้ใช้ทำอาหารเองที่บ้าน ประหยัดเงินและมั่นใจว่าปลอดสารเคมี ที่สำคัญปลูกครั้งเดียวก็เก็บใช้ได้ยาวและขยายพันธุ์ต่อได้เรื่อยๆ ลองหาเวลาว่างมาปลูกสมุนไพรครัวไว้สักกอสองกอดูนะครับ